Mobil Uyumluluk ve Mobile-First Indexing: Google Mobil Sürümü Neden Esas Alıyor?

Birkaç yıl öncesine kadar arama motorları sayfaların masaüstü sürümünü esas alırdı. Bugün durum tersine döndü: Google, bir sayfayı dizine eklerken ve sıralarken öncelikle mobil sürümü kullanır. Buna mobile-first indexing (önce mobil dizine ekleme) denir. Yani siteniz masaüstünde mükemmel görünse bile mobilde eksik veya bozuksa, arama motoru için asıl sayfa o eksik sürümdür.

Mobile-first indexing nedir?

Googlebot'un akıllı telefon sürümü sayfaları tarar ve dizine eklenecek içeriği bu mobil görünümden alır. Google bu geçişi yıllar içinde tüm sitelere yaymıştır; bugün yeni ve eski siteler için pratikte varsayılan yaklaşım mobil öncelikli dizine eklemedir. Bu, "mobil dostu" olmanın bir tercih değil, dizine eklemenin temel koşulu olduğu anlamına gelir.

Mobil uyumlu site nasıl kurulur?

1. Duyarlı (responsive) tasarım

Google'ın önerdiği yaklaşım budur: tek bir URL ve tek bir HTML, ekran boyutuna göre CSS ile uyarlanır. Ayrı bir mobil site (m.ornek.com) kullanmak mümkündür ama bakımı zordur ve içerik eşitliği sorunlarına yol açar.

2. Viewport etiketi

Sayfanın <head> bölümünde mobil tarayıcıya ekran genişliğine uyum sağlamasını söyleyen etiket bulunmalıdır:

<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">

3. Mobil ve masaüstü içerik eşitliği

Mobil sürümde şunların masaüstüyle aynı olduğundan emin olun:

Ana içerik: Mobilde metni kısaltmak veya bölümleri çıkarmak, o içeriğin dizine girmemesine neden olur.
Başlıklar ve meta veriler: Title, meta açıklama ve başlık etiketleri her iki sürümde de bulunmalı.
Yapılandırılmış veri: Mobilde de bulunmalı (schema rehberi).
Görseller ve videolar: Aynı kalitede, aynı alt metinlerle, taranabilir biçimde.
İç bağlantılar: Mobilde menü gizlense bile bağlantılar HTML'de var olmalı.

Mobilde içeriği "göster/gizle" ile açılır paneller içine koymak sorun değildir; içerik sayfa yüklendiğinde HTML'de bulunuyorsa dizine eklenir. Ancak içerik yalnızca kullanıcı etkileşimiyle (kaydırma veya tıklama sonrası) yüklenen şekilde tasarlanmışsa, botun bu etkileşimi yapmayacağını unutmayın.

4. Taranabilirlik

Mobil sayfa için gerekli CSS, JavaScript ve görseller robots.txt ile engellenmemelidir; Google sayfayı çizebilmek için bunlara ihtiyaç duyar. Ayrıntı: robots.txt rehberi.

5. Okunabilirlik ve dokunma hedefleri

Metin zoom yapmadan okunabilir boyutta olmalı (gövde yazısı için genellikle en az 16 piksel önerilir).
Bağlantı ve düğmeler parmakla rahat dokunulacak büyüklükte ve birbirinden yeterince uzak olmalı.
Yatay kaydırma gerektiren sayfalardan kaçının.

6. Sayfa hızı ve kararlılık

Mobil bağlantılar çoğu zaman daha yavaş ve değişkendir. Görselleri optimize etmek, gereksiz betikleri azaltmak ve düzen kaymasını önlemek mobil deneyimde daha da önemlidir. Ayrıntı: Core Web Vitals rehberi.

7. Müdahaleci pencerelerden (interstitial) kaçının

İçeriği örten büyük pop-up'lar, özellikle sayfaya ilk girişte gösterilenler, mobil deneyimi bozar ve Google'ın sayfa deneyimi yönergelerinde olumsuz değerlendirilir. Çerez onayı, yaş doğrulama gibi yasal zorunlulukların dışında, ekranı kaplayan pencerelerden kaçının.

Nasıl test edilir?

Search Console URL Denetleme: "Canlı URL'yi test et" ile Googlebot'un sayfayı nasıl gördüğünü, çizilmiş HTML'i ve ekran görüntüsünü inceleyebilirsiniz.
Chrome DevTools cihaz modu: Farklı telefon boyutlarını simüle eder.
Lighthouse ve PageSpeed Insights: Mobil performans ve erişilebilirlik denetimi.
Gerçek cihazda deneme: En güvenilir yol, sitenizi kendi telefonunuzda açıp temel akışları (menü, form, ödeme) denemektir.

Not: Google'ın eski "Mobil Uyumluluk Testi" aracı ve Search Console'daki "Mobil Kullanılabilirlik" raporu Aralık 2023'te kaldırıldı; yukarıdaki alternatifleri kullanın.

Sık yapılan hatalar

Mobilde "devamını oku" ile içeriğin büyük kısmını sunucudan yüklemeyip tamamen gizlemek.
Mobil sürümde başlık veya meta bilgileri eksik bırakmak.
Yalnızca masaüstünde görünen önemli bağlantılar ve yapılandırılmış veri.
Mobilde bozuk veya çok yavaş açılan ağır sayfalar.
Ayrı mobil sitede masaüstüne yönlendirmenin doğru kurulmaması.

Kaynaklar ve ileri okuma

Sık Sorulan Sorular

Masaüstü sitem iyi, mobili zayıf. Sıralamam düşer mi?

Google mobil sürümü esas aldığı için evet, zayıf bir mobil sürüm sıralama ve görünürlüğü olumsuz etkileyebilir. İçerik eşitliğini ve kullanılabilirliği sağlamak öncelik olmalıdır.

AMP kullanmam gerekir mi?

Hayır. AMP, mobil görünürlük için artık bir gereklilik değildir. Duyarlı ve hızlı standart sayfalar yeterlidir.

Mobilde farklı, daha kısa içerik sunabilir miyim?

Kısaltabilirsiniz ama dizine girecek içerik mobil sürümdeki içeriktir. Önemli bilgileri mobilde de sunmalısınız; aksi halde o bilgi arama sonuçlarında karşılık bulmaz.